A depuradora de augas residuais de Vigo alcanzará unha altura de vinte metros se non se logra sumar máis parcelas á que ocupa a actual planta que se pretende substituír na desembocadura do río Lagares, e cuxo deficiente funcionamento fai que 44 millóns de litros vértanse ao día á ría sen tratar.

O espazo previsto no novo Plan Xeral engadiu ao complexo orixinal uns 16.000 metros cadrados que resultan insuficientes para despregar unhas instalacións que deberán estar preparadas para tratar catro veces a capacidade da actual.

As catro alternativas para a nova depuradora deseñadas por Acuanorte, organismo dependente da Confederación Hidrográfica, recalcan a falta de espazo previsto para construír unha planta de forma expandida na localización pactada entre Xunta e Concello. Só a declaración de supramunicipalidad por parte do Goberno galego permitiría expropiar leiras e vivendas lindeiras, obviando o novo Plan Xeral, para facer crecer a parcela entre un 25 e un 40%.

Cambio de PXOM, ou en altura

Se esa vía non se leva a cabo, habería que facer unha modificación do novo Plan Xeral, expolo á cidadanía, atender as súas alegacións e o proceso burocrático que leva, atrasando a prevista entrada en funcionamento da planta no 2011, tal e como prometeu a Xunta á Unión Europea.

A última opción posible, a aludida como cuarta alternativa por Acuanorte, é a de encaixar todo o complexo no chan dispoñible. Tendo en conta de que ademais a planta aberta en 1997 invade nun terzo terreos de dominio público marítimo terrestre que hai que liberar, só a opción de construír a depuradora en altura apúntase como solución técnica ante a carencia de espazo e a complexidade engadida de que a estación actual debe seguir funcionando por fases durante as obras.

O deseño desta opción marca a cota de 20 metros de altura, uns sete pisos, como a necesaria para establecer todas as fases do tratamento das augas residuais. Aínda que contempla que se poida enterrar polo menos unha parte, advírtese da proximidade da capa freática (onde xorden as primeiras augas subterráneas) dado que toda a zona está rodeada por unha marisma que desemboca co Lagares nun dos extremos da praia de Samil.

Limitacións subterráneas

«Se logramos enterrar cinco metros, teremos que subir a planta outros quince», apuntan fontes técnicas implicadas nunha infraestrutura na que participa o Ministerio de Medio Ambiente, Xunta e Concello de Vigo, engadindo que ademais das dificultades técnicas aumentaría o custo e o tempo dunha obra cifrada en 180 millóns de euros e que deberá ser licitada durante o presente exercicio para que funcione á perfección dentro de tres anos.

En toda a contorna da nova depuradora non hai ningunha edificación de máis de tres alturas, polo que a planta provocaría un gran impacto visual ao bordo do mar.

Denuncias por ocupación ilegal, compra de terreos non útiles e pelexas políticas desde 1989

O Plan Especial de Saneamento Integral de Vigo deseñou fai vinte anos o fin da vertedura a caño libre que os habitantes da cidade máis poboada de Galicia viñan realizando a través dun simple emisario. En 1989 ideábase unha planta que se pensaba que cubriría as necesidades de depuración de augas de Vigo para polo menos trinta anos. Cando só pasaron vinte, a cidade segue pendente, e advertida pola UE, dos altos niveis de contaminación que provoca no mar, e todo por un mal deseño e elección da planta aberta en 1997.

Denuncias no xulgado pola ocupación ilegal de terreos de dominio público, a vulneración da obrigación de separar o complexo vinte metros da liña de ribeira do mar, ou a compra de terreos situados na marisma, acompañaron a vida da depuradora que agora se quere substituír. Esta, situada na parroquia de Coruxo, ademais de malos cheiros case permanentes, pésimo funcionamento, e absorción de centos de millóns de pesetas en inútiles reparacións, propiciou un longo enfrontamento que culminou antes das pasadas eleccións municipais.

Mentres a anterior alcaldesa, Corina Porro, trataba de situar a nova depuradora en Bouzas, ou en Baiona, a Xunta convenceu ao Concello para utilizar o espazo da actual e dimensionarla para tratar 6.000 litros por segundo, en lugar dos 1.500 que debería limpar desde que foi inaugurada.