O xulgado de primeira instancia e instrución número 2 de Tui condenou á empresa Hidrotide a desmantelar a minicentral eléctrica que desde fai quince anos explota no río Vilachán, nas parroquias de Burgueira e Loureza de Oia. Esta minicentral é a que provocou unha vertedura de toneladas de lodos o pasado mes de xuño que arrasou as pozas de Burgueira.

Pero o fallo xudicial non responde a aquel desastre ecolóxico, denunciado polos comuneiros de Burgueira, senón a outra demanda que foi exposta pola comunidade de montes de Loureza por unha ocupación irregular dos seus terreos. O edificio da minicentral eléctrica construída na ribeira do río cumpre coas condicións do contrato asinada no seu día entre a empresa e os comuneiros, pero non así o cableado e a tubaxe, que son partes indispensables para que o sistema funcione.

A sentenza obriga á empresa a retirar o tendido de cableado que serve para extraer a enerxía producida no río e a tubaxe que conduce a auga ata a planta de transformación. O cableado ocupa unha lonxitude de 165 metros cadrados e 2.475 metros cadrados de superficie, mentres que a tubaxe ocupa un área de 495 metros cadrados.

Segundo a sentenza, desde unha interpretación lóxica do contrato, sería razoable pensar que, ao ceder o dereito de superficie para construír a central hidroeléctrica, a comunidade de montes procedeu a atribuír amplas facultades á empresa para realizar todas as obras que sirvan para pór en funcionamento a central, incluída a constitución voluntaria de servidumes para a condución da auga e a enerxía eléctrica.

Con todo, afirma que neste punto a lei de montes veciñais en man común de Galicia é clara, xa que só admite impor servidumes nos montes veciñais por causa de utilidade pública e interese social, requisito que non consta que se produciu neste caso particular.

A sentenza do xulgado de Tui e os comuneiros pénsana recorrer para lograr ademais a extinción do contrato con Hidrotide. Consideran que o funcionamento da minicentral eléctrica está producindo moitos danos ao monte comunal, que non ven compensados polo canon anual que esta paga polo uso do monte.

Os comuneiros pediran na súa demanda a extinción do contrato pero o xuíz non lles deu a razón por culpa dunha imprecisión na redacción das cláusulas. Así, nun dos apartados dicíase que a concesión dos terreos sería de «15 anos, o máximo permitido pola lei».

Os 15 anos xa pasaron porque o contrato asinárono no ano 91 e teoricamente os responsables da empresa deberían abandonar a zona ao non conseguir unha prórroga. Con todo, o máximo tempo que a lei permite ceder terreos ás comunidades de montes de Galicia é de 30 anos, polo que o xuíz entende que o contrato aínda non expirou e segue vixente.