O BNG premia ás caixas, ao grupo lácteo e ás conserveiras, e castiga a Jove e ao Pastor

Iberdrola, Unión Fenosa?e Amancio Ortega quedan excluídos da repartición, no que non participou o PSOEBlanco asegura que a decisión se tomou por unanimidade, pese ao abandono dos socialistas

O construtor Jacinto Rei, que renegocia unha débeda de 1.200 millóns, é o oitavo aspirante que máis recibe, con 142 megawatts

O á nacionalista do bipartito culminou onte a repartición eólica premiando ás caixas galegas, a un grupo de empresarios de consérvaa, ás cooperativas lácteas e a varias firmas en crises relacionadas directamente ou indirectamente co negocio do ladrillo. O concurso deixou fóra a algún dos principais aspirantes, como Iberdrola (primeiro operador eólico do mundo), Fenosa, Banco Pastor, Amancio Ortega ou Manuel Jove. Ademais, cáese o proxecto estrela do BNG, o traslado de Ence da ría de Pontevedra e a construción dunha planta nas Pontes para pechar o ciclo do papel. A resolución, que deixa moitos máis descontentos que satisfeitos, garante unha catarata de recursos no contencioso.

Como estaba previsto, o Bloque adxudicou en solitario o maior concurso da historia de Galicia. A responsabilidade da repartición era do conselleiro de Industria, Fernando Blanco , pero para deixar claro a implicación do BNG, o propio líder nacionalista e vicepresidente do Goberno galego, Anxo Quintana, apadriñou a resolución e compareceu xunto a Blanco para «felicitarse» polo traballo realizado. Ambos intentaron resolver a polémica sobre o abandono por parte das consellerías socialistas da mesa de valoración, desvinculándoa de calquera razón política: «Vos funcionarios traballaron como creron máis oportuno e hai que respectar todas as opinións», matizou Quintana, para engadir máis tarde que «vos tribunais están para aclarar calquera dúbida».

Ademais, aseguraron que a decisión foi tomada «por unanimidade». Evidentemente, sen ter en conta aos dous representantes socialistas que o pasado luns se levantaron da mesa.

O principal adxudicatario do concurso é Caixanova, que leva 235 megawatts, máis dun 10% do total en liza. A lista segue cos conserveiros Alfageme, Thenaisie, Pita Irmáns e Albo, con 216 megawatts; Norvento (participada por Caixa Galicia), 193,8, e a asociación de cooperativas que leva como plan industrial a creación do grupo lácteo galego, que poderán instalar 192 megawatts. Entre os dez primeiros atópase tamén Endesa, pioneira do sector en Galicia, pero que contaba pouco nas quinielas polo dobre enfrontamento que mantén con Industria: pedira potencia en Madrid e recorrera o decreto da Xunta nos tribunais.

No oitavo posto, con 142 megawatts, sitúase o construtor pontevedrés Jacinto Rei, que, á vez que renegocia este luns cos bancos unha débeda de 1.200 millóns de euros, acaba de sacar á rúa un xornal afín a Anxo Quintana.

As 25 empresas que poderán desenvolver novos parques cederán de media ao Inega un 14,22% do negocio, equivalente a 352,74 megawatts, que reportarán a Galicia uns ingresos anuais próximos aos 30 millóns, segundo os dirixentes nacionalistas.

Vicepresidente e conselleiro indicaron tamén que os plans industriais asociados aos parques suporán investimentos de 1.400 millóns de euros e xerarán, xunto cos traballos de instalación dos muíños, 11.000 empregos. No entanto, non concretaron ningún destes plans, pero si se sabe que quedou descartado o proxectado traslado de Ence. O 40% dos beneficios anuais que perciba a Administración polo negocio do vento reverterán nos concellos afectados polos parques, segundo o acordo entre Industria e a Federación Galega de Municipios. Outro 10% será reinvestido nas comunidades de montes nos que se asentarán os aeroxeradores.

«Gran sorpresa» causou en Unión Fenosa a decisión de Industria de deixala sen megawatts (só 15, correspondentes a un plan eólico anterior). A eléctrica galega pagou cara na poxa a operación de compra por parte de Gas Natural. A gasista catalá, e de rebote Manuel Jove, Finsa e o Banco Pastor (que ían en proxectos cruzados), foron tamén castigados pola venda de Fenosa.

O mesmo estupor transmitían onte fontes próximas a outros grupos galegos como Gaelsa (o propio Jove, Añón, Cortizo, Couceiro) ou Andavía (Copasa, Coren e Gadisa), que investiran moitas horas e diñeiro no concurso eólico, e que se quedaron sen nada ou cunha cantidade mínima.

Algúns destes empresarios puñan en dúbida a limpeza da repartición, e a calidade de vento de moitas zonas elixidas. E ao tempo iniciaban os traballos para presentar, quizais xa a partir do luns, os inevitables recursos xudiciais.

«En canto saiba que non estou na lista de suplentes, recorro», aseguraba onte á noite un operador galego. Precisamente, desa lista priorizada de anteproxectos suplentes non se tivo ningunha noticia, a pesar de que o decreto lei aprobado fai un ano por Industria esixe a súa elaboración.

A metade dos adxudicatarios prometen industrias ligadas á enerxía renovable

Ata catro proxectos alimentarios, industrias de compoñentes eólicos, novos aproveitamentos enerxéticos e proxectos de I+D no sector ambiental compoñen o groso das promesas industriais asociadas aos novos propietarios do vento galego. En total, segundo afirmou onte o conselleiro de Industria, Fernando Blanco , 1.400 millóns de euros en investimentos e preto de 8.000 empregos novos.

Caixanova será a maior beneficiada pola repartición eólica. Pero dos case 1.400 megawatts que solicitaba en dous proxectos (Enervento e Galenova) levará 235 dos 407 requiridos por Eólica Galenova. A cambio, promete crear unha fábrica de aeroxeradores capaz de producir o 25% dos compoñentes. E completa a súa oferta industrial con proxectos de cableado de fibra óptica, electrificación do rural e mellora nas instalacións de auga.

O grupo integrado polas conserveiras Alfageme, Thenaisie, Irmáns Pita, Albo, Cerqueira, Valcárcel, Frigoríficos Oia e Aucosa, todas elas do sur de Galicia, pedía 365 megawatts e finalmente levouse 235. O seu proxecto industrial pretende unir as marcas nunha proposta industrial alimentaria diversificada e capaz de operar a nivel internacional.

Norvento pedía 1.267 megawatts e levouse unicamente 193,8, en sociedade con Caixa Galicia. Aínda así, aparece como un dos maiores beneficiados. O seu plan industrial prevé continuar as investigacións xa iniciadas relacionadas coa extracción de enerxía das ondas. O proxecto complétase con iniciativas no sector da geotermia e coa fabricación de paneis solares de terceira xeración. Ademais, relaciónallo con proxectos de biomasa.

A sociedade liderada por Feiraco, Os Irmandiños, Colaga e Icos, os grandes produtores lácteos galegos, obtén 192 dos 357 megawatts que pedía. A súa intención é crear un proxecto lácteo común, xerme dun futuro grupo galego. Ademais, prometen formalizar un Instituto para o Desenvolvemento do Campo, que planificará novas infraestruturas e proxectos de enerxías sostibles, biomasa e eliminación de gas metano nas explotacións gandeiras.

Endesa aspiraba a obter un total de 1.700 megawatts e quedouse con 189. Foi unha das grandes gañadoras da repartición a pesar de recorrer o decreto eólico de Industria e a solicitar parques directamente ao Goberno central. O seu proxecto industrial prevé melloras de I+D e ambientais relacionadas co sector.

Puentengasa pedía 496 megawatts e obtivo 173,4. é a unión de Engasa e Pontes e Calzadas, unha das construtoras galegas especializadas en obra pública. A cambio dos novos parques promete crear unha empresa de torres eólicas de formigón e abrir tantas plantas de biogás como parques se lle adxudiquen (catro segundo a resolución de onte).

Eolicia, Inverlonso, Inal, Cafés Candeas, Caixa Rural, Dalper, Reinales, Ingapan e Altramos asociáronse para promover parques eólicos. Pedían 321 megawatts e levan 160,2. Asociado á súa proposta prometen investir 65 millóns de euros nun plan industrial de biogás, outro relacionado coa biomasa e a posta en marcha de hortas solares. O alto premio a esta pequena empresa é unha das grandes sorpresas e enigmas do concurso.

Aspiraba a 733 megawatts e quedou con 142. O grupo San José necesitaba a eólica galega para saír da fochanca de 1.200 millóns de débeda que comeza a aburalo nos bancos. En medios financeiros dábase por feito que se a xogada eólica non lle saía ao empresario Jacinto Rei, a súa compañía podería entrar en concurso de acredores. O pulmón do vento funcionoulle e, sen experiencia previa, converteuse no oitavo maior receptor do concurso eólico. Agora propón desviar case o 25% do seu investimento a proxectos de desenvolvemento rural, con plans como un banco de terras, aínda que San José xa abriu días antes de fallarse o concurso un xornal vinculado ideológicamente a Anxo Quintana.

Pretendía case 1.000 megawatts e quedouse con 142. O principal promotor de parques eólicos en España rabuñou moito menos do previsto do vento galego. O seu proxecto industrial xira ao redor da potenciación da industria de compoñentes e o I+D do sector.?

A división de renovables do grupo luso Electricidade de Portugal (EDP) leva 125,7 megawatts. Pedía 300, pero sen dúbida é un das que mellor parados saíron da repartición. O seu proxecto industrial asociado consiste en construír oito centros de lecer acuático en Galicia e realizar actuacións forestais nos municipios afectados e tamén cos propietarios dos terreos dos parques. Ademais, promete contratar na fábrica lucense de Vestas muíños polo dobre dos megawatts adxudicados, é dicir 251,4, o que garantirá a carga de traballo da planta durante varios anos. Electricidade de Portugal conta xa con varios parques en Galicia e mantén un litixio con Cultura para o desbloqueo doutros afectados polo Camiño de Santiago.

A maior louseira galega xa realizou intentos de asentarse no sector eólico. Os seus socios manteñen interese por aumentar a súa división de enerxías renovables como alternativa ao negocio. Como proxecto industrial asociado, aplican novas experiencias de I+D e de desenvolvemento rural nas zonas que xa explotan. De 221 megawatts solicitados, lograron 118.

Como moitos dos concursantes, Acciona, que segue pendente de repartir os seus activos de enerxías renovables con Endesa tras a fusión de ambas as compañías, ofrecía proxectos industriais distintos en función do número de megawatts que se lle deixase explotar en Galicia. Adxudicaronlle 72,75. Pero non son megawatts en parques novos, senón repotenciaciones de instalacións xa existentes. Das distintas alternativas industriais, a de menor entidade consistía en crear unha fábrica para a montaxe de compoñentes eólicos. Onte, fontes de Acciona considerábanse prexudicadas polo concurso, no que depositaran moitas esperanzas.

13.- Mellora das explotacións gandeiras e aproveitamento enerxético | andavia

Andavia é o nacemento á eólica de Gadisa, Coren e a construtora ourensá Copasa. Os tres socios presentan proxectos industriais complementarios aínda que, por separado, pretenden mellorar as explotacións gandeiras, profundar no aproveitamento enerxético destas e realizar experiencias de investigación e desenvolvemento (I+D) relacionadas co sector. Recibiron en total 50 megawatts.

A empresa líder do transporte en Galicia, Azkar, asociouse con Macoga, unha das grandes industrias de fabricación de materiais de construción na comunidade, e co empresario Antonio Cordonie, para entrar no negocio do vento. Xuntos reclamaran 173 megawatts en cinco proxectos de parques. Finalmente, obtiveron o visto e prace para un deles, de 50 megawatts, na Pastoriza.

A sociedade, con experiencia no sector das enerxías renovables, ten como principal accionista a Cinur Consultores Urbanísticos Inmobiliarios, de gran tradición en Lugo. O seu presidente é Guillermo Sánchez Vilariño, que presidiu tamén a Confederación de Empresarios de Lugo durante moitos anos e que mantivo un procedemento xudicial aberto pola compra dos locais de formación da propia CEL. En círculos empresariais de Lugo atribúeselle unha boa relación co conselleiro de Industria.

A firma é a rama eólica de Totalfina, resultado da conxunción de tres empresas xa existentes: Total, Petrofina e Elf-Equitaine. En 1999, TotalFina adquiriu o 94,93% de Elf-Aquitaine e no 2000 pasou a ser TotalFina-Elf, o cuarto maior grupo petroleiro do mundo. Explora, produce, refina, transporta e comercializa petróleo e gas natural. Agora tamén terá vento galego.

O conselleiro delegado da compañía é Benigno Pereira, que no seu día protagonizou a soada creación dunha alternativa de corte nacionalista á patronal (CEG), chamada Rede Galega de Empresas.

Rajoy sinala que o concurso «cheira a podrecido» e anuncia que o PP non quedará quedo

Se houbo sorpresas nas empresas admitidas a trámite no concurso eólico e nas excluídas, non foi así nas reaccións dos partidos políticos e as asociacións ecoloxistas, que levan semanas vendo transparencia ou opacidade en función dos seus intereses. Os populares volveron a levantar armas contra o que consideran «un escándalo económico»; os socialistas confían en que haxa garantías e transparencia ao longo de todo o proceso; mentres que para o BNG chegou o momento de cambiar a historia.

Mariano Rajoy, que participou en Santiago nun acto de entrega de carnés a novos militantes populares, foi dos máis explícitos ao asegurar que «algo cheira a podrecido», en relación co concurso. O líder da oposición anunciou que o seu partido non vai quedar quedo e que esixirá transparencia e seguridade xurídica. Rajoy culpou a Emilio Pérez Touriño de abandono de funcións como máximo responsable do Goberno da Xunta. Afirmou que se os representantes das dúas consellerías socialistas representadas na comisión de seguimento levantáronse da mesa «é porque pasa algo», e de aí o anuncio de que esixirán responsabilidades, aínda que sen chegar a detallar aínda de que tipo.

á beira de Mariano Rajoy estaba o presidente do PPdeG, Alberto Núñez Feijoo, quen prometeu que nunca tolerará «un escándalo económico» como o destes días (en relación á resolución do proceso) se chega a gañar as eleccións. De feito, con Feijoo como presidente, segundo el, o concurso pasaría polo Consello da Xunta, aprobaríase por unanimidade e o presidente daría «a cara» en todos os concursos que se fixesen. Mentres o Nadal constitúen para case todas as familias un momento de unión -ironizou o líder dos populares galegos-, a do bipartito leva catro anos separada, e agora o concurso eólico parece o convenio para o seu divorcio. Feijoo tamén culpou ao conselleiro de Medio Ambiente, a quen cualificou de emisario da propia covardía política do presidente da Xunta.

Anxo Quintana acompañou a Fernando Blanco no anuncio dos proxectos admitidos a trámite, aínda que as atribucións da súa Vicepresidencia nada teñen que ver coa enerxía. Respecto da marcha das dúas consellerías socialistas da comisión de seguimento, Quintana recordou que «non hai consellerías do PSOE nin do BNG, hai un Goberno galego con diferentes ámbitos competenciais que participan nunha mesa de avaliación, que traballou con transparencia e rigor».

A pesar dos rozamentos que a adxudicación xerou entre os socios do Executivo autónomo, os máis evidentes da lexislatura, sobre todo pola envergadura da decisión que había que adoptar, Quintana asegurou que a resolución de onte «é a que vale» e descartou que este asunto vaia a «xerar ningún tipo de problema non Goberno». Para o vicepresidente da Xunta, por primeira vez, os cidadáns aproveitaranse da condición de produtora de enerxía eléctrica de Galicia. «A resolución ten un gran beneficiario, un gañador que é Galicia», dixo.

Mentres o PP tacha de escándalo o proceso e o BNG de punto de inflexión na historia, os socialistas mantéñense cautos. O portavoz destes últimos no Parlamento galego, Ismael Rego, insistiu na limpeza do concurso e no feito de que Touriño garantirá a máxima transparencia durante toda a súa duración. Rego insistiu en que Industria está dando os pasos que ten que dar no seu ámbito de competencias, pero recordando que o proceso é moito máis longo e ten aínda un longo percorrido por diante. Apuntou que no seu desenvolvemento primarán os intereses xerais de Galicia.

O traslado de Ence, a gran decepción do concurso eólico, cáese por «fallos técnicos»

O gran proxecto asociado á nova eólica galega, o traslado da pasteira Ence fose de Pontevedra e a creación dun grupo papelero galego, quedou onte enterrado para sempre. O vicepresidente do Goberno, o nacionalista Anxo Quintana, cualificou a súa exclusión da lista de adxudicatarios como «unha mágoa», pero se limitou a asegurar que a súa proposta eólica «non cumpría» os requisitos técnicos e financeiros do concurso «e quedou fóra».

O adianto da saída de Ence da súa actual localización en Lourizán consumiu longos meses de negociacións para involucrar a grandes empresarios galegos. Finalmente, Manuel Jove (Inveravante), Epifanio Campo (Cerámicas Campo) e Jacinto Rei (grupo San José) crearon, a 24 horas de rematar o prazo oficial, Inveravan, a empresa que reclamaba 638 megawatts no concurso eólico e que tiña a Ence como proxecto industrial asociado. No capital da firma participaba tamén Juan Luis Arregui, o presidente de Ence.

O traslado da pasteira e a montaxe da papeleira custaría máis de 500 millóns de euros e sen dúbida era un dos maiores investimentos asociados aos futuros aeroxeradores. O difícil acordo entre os empresarios fraguouse coa mediación tanto do conselleiro de Industria, Fernando Blanco , como do responsable de Economía, o socialista Fernández Antonio

BNG e PSOE levaron no seu último programa electoral o compromiso de adiantar o traslado de Ence de Pontevedra antes do 2018, data na que caduca a súa actual licenza. O propio presidente da Xunta, Emilio Pérez Touriño; o seu vicepresidente, Anxo Quintana, e o conselleiro de Medio Ambiente, Manuel Vázquez, apoiaron en reiteradas ocasións o proxecto de Inveravan defenestrado onte.

Pero da frustración deste intento caben interpretacións moi distintas. As máis evidentes pasan pola análise que fan os participantes que saíron ben parados do concurso e os que non. Tanto Manuel Jove (que participaba en cinco proxectos distintos) como Epifanio Campo, quedáronse sen un só parque eólico novo. Jacinto Rei, en cambio, aparece entre os oito grupos con máis potencia adxudicada.

En fontes empresariais especulábase onte coa difícil relación entre os socios do complexo proxecto de Ence como outra das razóns polas que finalmente non chegou a callar a iniciativa. En Pontevedra, o alcalde nacionalista, Miguel Anxo Fernández Lores, cualificou como «unha mala noticia» o feito de que o proxecto se quedou fose do novo escenario eólico.